โดย…ดร.นิพนธ์ เอี่ยมสุภาษิต

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมาปัว (Mapúa University) ประเทศฟิลิปปินส์ ได้ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับบริโภคข้าวสีทอง (Golden Rice) ของผู้บริโภค โดยใช้แนวคิดทางจิตวิทยาพฤติกรรมผู้บริโภค ร่วมกับมุมมองด้านการกำกับดูแลระบบอาหาร ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องและความเชื่อมั่นว่าสามารถหาซื้อผลิตภัณฑ์ได้จริงในตลาด มีความสัมพันธ์อย่างมากกับการยอมรับของผู้บริโภค

ผลสำรวจจากชาวฟิลิปปินส์จำนวน 333 คน พบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อทัศนคติเชิงบวกและความตั้งใจที่จะบริโภคข้าวสีทองมากที่สุด คือ

• การเข้าถึงข้อมูลที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์
• ความเชื่อมั่นว่าสามารถหาซื้อข้าวสีทองได้ง่ายในท้องตลาด

แม้ว่าการสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจถึงคุณค่าทางโภชนาการของข้าวสีทองยังคงมีความสำคัญ แต่ปัจจัยในทางปฏิบัติ เช่น ความสะดวกในการเข้าถึงและการหาซื้อได้จริง กลับมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้บริโภคมากกว่าความคิดเห็นหรือแรงกดดันทางสังคม

ผลการศึกษายังชี้ว่า การที่ผู้บริโภคมีทัศนคติที่ดีต่อข้าวสีทองเพียงอย่างเดียว อาจยังไม่เพียงพอที่จะทำให้เกิดการนำพืชเสริมคุณค่าทางโภชนาการ (biofortified crops) ไปใช้ในวงกว้างได้ สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือ การทำให้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้เข้าถึงได้ง่าย มีราคาที่เหมาะสม และมีระบบกระจายสินค้าที่มีประสิทธิภาพ เช่น มีจำหน่ายอย่างสม่ำเสมอในร้านค้าและตลาดท้องถิ่น

สรุปสั้น ๆ

งานวิจัยนี้พบว่า การยอมรับข้าวสีทองไม่ได้ขึ้นอยู่กับประโยชน์ทางโภชนาการเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับว่า ผู้บริโภคได้รับข้อมูลที่น่าเชื่อถือและสามารถหาซื้อได้สะดวกหรือไม่ ดังนั้น หากต้องการเพิ่มการยอมรับข้าวสีทองในสังคม ควรให้ความสำคัญทั้งการสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องและการทำให้ผลิตภัณฑ์เข้าถึงได้ง่ายในตลาดทั่วไป.

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21645698.2026.2753262#abstract