กรมพัฒนาที่ดิน เดินหน้าขับเคลื่อนมาตรการเร่งด่วนตามนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อบรรเทาผลกระทบจากสถานการณ์ราคาปุ๋ยเคมีที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจโลกและสถานการณ์ในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ส่งผลต่อต้นทุนพลังงานและราคาปุ๋ยในตลาดโลก
นางสาวสุมิตรา วัฒนา อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน เปิดเผยว่า กรมพัฒนาที่ดินขานรับนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ) ในการผลักดันการใช้ปุ๋ยอินทรีย์และเร่งดำเนินมาตรการเชิงรุกเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรอย่างเร่งด่วน โดยเน้นการลดการพึ่งพาปุ๋ยเคมี ส่งเสริมการทำปุ๋ยใช้เองตามค่าวิเคราะห์ดิน การใช้ปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพจากน้ำนมดิบ รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโตของพืชควบคู่กับการลดต้นทุน ทั้งนี้ กรมฯ ได้กำหนดแนวทางดำเนินงานเชิงรุก ภายใต้แนวคิด “รู้ดิน ลดปุ๋ยเคมี สู่การเกษตรยั่งยืน” เพื่อช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และสร้างความมั่นคงทางอาหารของประเทศในระยะยาว
เดินหน้า 4 มาตรการเร่งด่วน ครอบคลุมทั่วประเทศ ดังนี้ 1. แผนที่ธาตุอาหารพืช ใช้ปุ๋ยแม่นยำ ลดต้นทุนจริง พัฒนา “แผนที่ธาตุอาหารพืช” รายพื้นที่ทั่วประเทศ ช่วยให้เกษตรกรวิเคราะห์ดินและใช้ปุ๋ยได้อย่างเหมาะสมผ่านระบบดิจิทัล เช่น แผนที่ดิน บัตรดินดี Zoning by Agri-Map และ e-Service ตรวจสอบดิน พร้อม AI Chatbot “น้องดินดี” ผ่าน Line น้องดินดี ให้คำปรึกษา 24 ชั่วโมง
2. ใช้สูตรลดต้นทุน ใช้ปุ๋ยเคมี 70% ตามค่าวิเคราะห์ดิน ใช้ปุ๋ยอินทรีย์/ปุ๋ยชีวภาพ 30% ตั้งเป้าลดการใช้ปุ๋ยเคมีจาก 8.6 ล้านตัน ลง 2.6 ล้านตัน โดยส่งเสริมปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพ และน้ำหมักชีวภาพ ในพืชเศรษฐกิจ 13 ชนิด ผ่านเครือข่ายหมอดินอาสาและศูนย์เรียนรู้ทั่วประเทศ
3. Quick Win 3 เดือน เร่งส่งตรงองค์ความรู้ถึงมือเกษตรกร วางแผนดำเนินงาน โดยในเดือนเมษายน 2569 ถ่ายทอดกระบวนการเข้าถึงปุ๋ยอินทรีย์ และสนับสนุนข้อมูลแหล่งเรียนรู้ เดือนพฤษภาคม 2569 สนับสนุนปัจจัยการผลิต อาทิ สารเร่งพด. ต่างๆ และเมล็ดพันธุ์พืชปุ๋ยสด สำหรับในเดือนมิถุนายน 2569 ดำเนินการสาธิตและส่งเสริมการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ในแปลงเกษตรจริง
และ 4. ขยายผล 77 จังหวัด สร้างความเข้มแข็งจากฐานราก กำหนดกลุ่มเป้าหมาย แบ่งเป็น กลุ่มเข้มแข็ง 1,750 กลุ่ม และกลุ่มครบวงจร 40 กลุ่ม ครอบคลุมทุกจังหวัดทั่วประเทศ โดยใช้วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น อาทิ ฟางข้าว มูลสัตว์ นำมาผลิตปุ๋ยอินทรีย์ พร้อมถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านสถานีพัฒนาที่ดิน ทั้ง 77 จั้งหวัดทั่วประเทศ และบูรณาการร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ได้แก่ กรมส่งเสริมการเกษตร กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง เป็นต้น
“การส่งเสริมให้เกษตรกรผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้เอง ไม่เพียงช่วยลดต้นทุนในระยะสั้น แต่ยังเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันทางการเกษตร ลดการพึ่งพาการนำเข้า และฟื้นฟูคุณภาพดินเพื่อความยั่งยืนในระยะยาว” อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าว