เพชรบุรีผนึกกำลัง ชุมชน–โรงเรียน–ประมง ฟื้นฟูแหล่งน้ำ สร้างสมดุลระบบนิเวศ

จังหวัดเพชรบุรีขับเคลื่อนการจัดการ ปลาต่างถิ่น อย่างเป็นระบบ เตรียมยกระดับสู่การฟื้นฟูระบบนิเวศแหล่งน้ำ คิกออฟที่ โรงเรียนบางขุนไทร (ผดุงวิทยา) ผนึกกำลัง ชุมชน และน้องๆ นักเรียน ช่วยกันทำจุลินทรีย์ก้อน หรือ EM ball มอบให้เกษตรกรและชาวประมงนำไปปรับปรุงคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติ ช่วยย่อยสลายตะกอนสารอินทรีย์ ลดของเสียสะสม และปรับสมดุลคุณภาพน้ำให้เอื้อต่อการกลับมาของสัตว์น้ำท้องถิ่น

นายประจวบ เจียงยี่ ประมงจังหวัดเพชรบุรี กล่าวว่า การจัดการปลาต่างถิ่นต้องอาศัยข้อมูลทางวิชาการและความร่วมมือทุกภาคส่วน ปลาต่างถิ่นที่พบในพื้นที่ ได้แก่ ปลาหมอคางดำ เป็นปลากินพืชและแพลงก์ตอน มีความสามารถปรับตัวสูง จังหวัดเพชรบุรีจึงใช้แนวทางควบคุมประชากรอย่างต่อเนื่อง ตามแผนปฏิบัติการ พ.ศ. 2567–2570 ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป้าหมายคือรักษาสมดุลระบบนิเวศ และให้ชุมชนสามารถใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจได้อย่างเหมาะสม สำหรับในพื้นที่เพชรบุรี เกษตรกรได้นำปลาต่างถิ่นไปใช้เป็นปลาเหยื่อสำหรับเลี้ยงปูทะเลและปลากะพง รวมถึงแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหาร ช่วยลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และทำให้ปริมาณปลาต่างถิ่นในแหล่งน้ำอยู่ในระดับที่บริหารจัดการได้

ปีนี้ ประมงเพชรบุรีจะยกระดับสู่มาตรการฟื้นฟูระบบนิเวศของแหล่งน้ำ ควบคู่กับการจัดการปลาต่างถิ่น โดยคิกออฟ โครงการ “ผลิตจุลินทรีย์ ฟื้นชีวีแหล่งน้ำ คืนสัตว์น้ำพื้นถิ่น” ขึ้น ผนึกกำลังหน่วยงานในสังกัดกรมประมง องค์การบริหารส่วนตำบลบางขุนไทร กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำชุมชน องค์กรชุมชนประมงท้องถิ่น ร่วมกัน ทำจุลินทรีย์ก้อน เพื่อไปมอบให้เกษตรกรและชาวประมงท้องถิ่นนำไปใส่แหล่งน้ำ โดยยึดหลักการมีส่วนร่วม (participatory management) โดยให้ชุมชนเป็นศูนย์กลาง ภาครัฐสนับสนุนองค์ความรู้ และภาคส่วนต่าง ๆ ร่วมเสริมศักยภาพ โครงการจะเริ่มต้นที่โรงเรียนวัดบางขุนไทร (ผดุงวิทยา) เป็นแห่งแรก โดยมีครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และมัธยมศึกษาปีที่ 3 มาร่วมกันปั้นจุลินทรีย์ก้อน

การผลิต EM Ball ใช้วัสดุพื้นฐาน ได้แก่ ดินเหนียว แกลบ กากน้ำตาล และจุลินทรีย์ ปั้นเป็นก้อนและผึ่งในที่ร่มประมาณ 1 สัปดาห์ ก่อนนำไปใส่ในแหล่งน้ำ จุลินทรีย์จะช่วยย่อยสลายตะกอนอินทรีย์ ลดของเสียสะสม และปรับสมดุลคุณภาพน้ำ ทำให้สภาพแวดล้อมเหมาะสมต่อการกลับมาของสัตว์น้ำพื้นถิ่น และสนับสนุนการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของเกษตรกรในระยะยาว

นายอนุพงษ์ โชติรักษ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดบางขุนไทร (ผดุงวิทยา) กล่าวว่า การให้นักเรียนมีส่วนร่วมผลิต EM Ball เป็นการเรียนรู้ภาคปฏิบัติด้านสิ่งแวดล้อมและเกษตรกรรม สร้างความตระหนักรู้ให้เยาวชนมีบทบาทในการดูแลแหล่งน้ำของชุมชน

ประมงเพชรบุรีมีแผนขยายโครงการ “ผลิตจุลินทรีย์ ฟื้นชีวีแหล่งน้ำ คืนสัตว์น้ำพื้นถิ่น” ไปยังโรงเรียนอื่นๆ ในพื้นที่ เพื่อร่วมกันปรับปรุงคุณภาพน้ำในจังหวัดอย่างต่อเนื่อง เป็นการสร้างต้นแบบความร่วมมือและสะท้อนถึงการไม่ยอมแพ้ของชุมชนในการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืนได้จริง