“ข้าวไก่น้อย” สุดยอดข้าวหอมลาว

  •  
  •  
  •  
  •  

โดย..รศ.สมพร อิศวิลานนท์

  ภาพจาก:.farmthailand.com

          ประเทศที่ผลิตข้าวดูเหมือนว่าจะมีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง อย่างของเราที่มีชื่อเสียงระดับโลกคือ”ข้าวหอมดอกมะลิ 105” หรือที่เรียกง่ายว่า “ข้าวหอมมะลิ105” นั่นเอง

          ส่วนประเทศเพื่อบ้านคือสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว)หรือเรียกสั้นๆว่าประเทศลาว ซึ่งเป็นสมาชิกประเทศในประชาคมอาเซียน ที่ถือว่าเป็นประเทศที่อุดมไปด้วยพันธุกรรมข้าวเหนียวและมีจำนวนพันธุ์ธุกรรมข้าวเหนียวมากเป็นอันดับหนึ่งของโลก

           ในจำนวนพันธุ์ข้าวเหนียวของลาว ข้าวเหนียวพันธุ์ “ไก่น้อย” เป็นพันธุ์ข้าวเก่าแก่ของลาวพันธุ์หนึ่ง ที่ผู้คนในประเทศภาคภูมิใจและยกย่องให้เป็นข้าวคุณภาพชั้นดี อีกทั้งยังมีราคาสูงกว่าข้าวเหนียวพันธุ์อื่นๆ เพราะมีความนุ่มอร่อยและมีกลิ่นหอม

            ข้าว “ไก่น้อย” เป็นข้าวเหนียวนาน้ำฝนและมีแหล่งเพาะปลูกอยู่ทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของลาว โดยเฉพาะในจังหวัดเชียงขวาง

            ข้าวหอม”ไก่น้อย”ของประเทศลาว มีลักษณะเมล็ดกลมสั้นคล้ายข้าวญี่ปุ่น (japonica variety) มีความนุ่มเหนียว มีกลิ่นหอม อีกทั้งมีคุณค่าทางโภชนาการสูง ทำให้เกิดลักษณะจำเพาะและหน่วยงานราชการของลาวกำลังดำเนินการเพื่อขอขึ้นทะเบียนแหล่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์(Geographical indication) ให้กับข้าวไก่น้อย ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณค่าและเพิ่มมูลค่าได้อีกทางหนึ่ง

            การเป็นข้าวหอมทำให้มีการนำข้าวไก่น้อยไปใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมผลิตเบียร์ ซึ่งหากใครได้ไปที่ประเทศลาวแล้วลองถามหาเบียร์ลาวระดับพรีเมียม ผู้คนที่นั่นจะแนะนำเบียร์ที่ทำจากข้าวไก่น้อยเพราะมีความหอมของรสเบีร์แปลกไปจากเบียร์ชนิดอื่นๆในท้องตลาด  เบียร์ข้าวไก่น้อยจึงเป็นการใช้นวัตกรรมต่อยอดสินค้าข้าวหอมลาวไปสู่อุตสาหกรรมเครื่องดื่มที่สร้างมูลค่าเพิ่มตามมา

             นอกจากนี้ ยังได้มีการนำข้าวไก่น้อยไปผลิตในอุตสาหกรรมน้ำนมข้าว ทำให้ได้น้ำนมข้าวที่มีกลิ่นหอมธรรมชาติ รสชาดนุ่มนวล และมีองค์ประกอบของโปรตีน ธาตุอาหารและวิตามินต่างๆ เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ของผู้รักสุขภาพ และเป็นการนำความหอมของข้าวพันธุ์ไก่น้อยมาสร้างความจำเพาะให้เป็นสินค้าโภชนาการ

              ผลผลิตข้าวไก่น้อยของลาวมีจำกัด ทั้งนี้เพราะถูกจำกัดด้วยสภาพภูมินิเวศของพื้นที่ๆเพาะปลูก ประมาณว่าผลผลิตข้าวไก่น้อยในแต่ละปีมีไม่เกิน 10,000 ตันข้าวเปลือก หรือประมาณ 6,500 ตันข้าวสาร ในจำนวนนี้มีการส่งออกในรูปของข้าวสารปีละประมาณ 500 ตัน ซึ่งประเทศที่นำเข้าสำคัญได้แก่ เวียดนาม จีน และสหภาพยุโรป ส่วนที่เหลือใช้บริโภคและอุตสาหกรรมในประเทศ เป็นสำคัญ

             ข้าวไก่น้อยจึงเป็นตัวอย่างของนวัตกรรมการสร้างห่วงโซ่คุณค่ารูปแบบหนึ่ง ซึ่งทั้งเกษตรกร ภาครัฐและภาคธุรกิจของลาวต่างก็ร่วมมือนำความหอมของข้าวไก่น้อยมาใช้ในการสร้างคุณค่าและมูลค่าเพิ่มให้กับตัวสินค้าเพื่อป้อนในตลาดพรีเมี่ยม นำไปสู่การเพิ่มรายได้ให้กับชาวนา อีกทั้งยังเป็นการสร้างความมั่งคั่งยังยืนในอาชีพทำนาให้กับชุมชนตามมา

             ข้าวไก่น้อยจึงเป็นทั้งเอกลักษณ์และความความภูมิใจของคนชาติลาว ที่สร้างชท่อเสียงระดับโลก