การพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ (จบ)

  •  
  •  
  •  
  •  

โดย… รศ.ดร.พีรเดช  ทองอำไพ

“วรัญญา อิ่มทอง” ก็เป็นตัวอย่างหนึ่งของเกษตรรุ่นใหม่ ออกจากรั้วมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ไปปลูกข้าวโพดหวานสีแดง ที่ อ.ชัยบาดาล จ.ลพบุรี แปรรูปเอง และทำตลาดสร้างรายได้เป็นอย่างดี

(ต่อจากวันจันที่แล้ว)            

           เมื่อ 6 ปีที่แล้ว ทางสำนักงานปรูที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (สปก.)  ได้ขยายผลโครงการการสร้างและพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ เพื่อเตรียมแก้ปัญหาขาดแคลนเกษตรกรมืออาชีพในอนาคตอันใกล้นี้ โดยได้มีการตั้งกรรมการระดับกทระทรวงขึ้นมา 1 ชุดคือ กรรมการบริหารโครงการสร้างและพัฒนาเกษตรรุ่นใหม่ โดยมีปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นประธาน มีตัวแทนจากกรมต่าง ๆ ในกระทรวงเกษตร รวมทั้งจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเช่นสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ( สกว.) กระทรวงแรงงาน และ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ทำให้เกิดความร่วมมือในการทำงานและสามารถขับเคลื่อนโครงการนี้ให้ก้าวหน้าไปได้อย่างดี

           ต่อมามีการปรับปรุงและจัดทำหลักสูตรการฝึกอบรมใหม่เพื่อให้ชัดเจนสำหรับแต่ละกลุ่มเป้าหมาย 3 กลุ่มคือ หลักสูตรการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ เพื่อให้ผู้ที่ถูกเลิกจ้าง หรือผู้ว่างงานและนักศึกษาที่จบการศึกษาด้านการเกษตรและบุคคลทั่วไป โดยเป็นการจัดอบรม 3 เดือนในพื้นที่ของวิทยาลัยเกษตรฯ ที่เข้าร่วมโครงการ เมื่ออบรมเสร็จแล้ว ทาง สปก. จึงจะจัดพื้นที่ทำกินให้ทดลองเข้าไปประกอบอาชีพตามความรู้ที่ได้รับการอบรมมา

           สำหรับงานนี้มีเป้าหมาย 810 ราย หลักสูตรที่ 2 เป็นหลักสูตรพัฒนาเกษตรกรอย่างยั่งยืน ก็คล้ายหลักสูตรแรก แต่เป้าหมายคือเกษตรกรทั่วไป บุตรหลานเกษตรกรที่ประกอบอาชีพการเกษตรทั้งในเขตและนอกเขตปฏิรูปที่ดิน ซึ่งมีเป้าหมาย 6,570 ราย ส่วนหลักสูตรที่ 3 เป็นหลักสูตรในวิทยาลัยเกษตรฯ ซึ่งใช้เวลาเรียน 2-3 ปี โดยรับสมัครนักเรียนระดับมัธยมปลายเข้าไปเรียนในระดับ ปวช. หรือต่อเนื่องถึงระดับ ปวส. ด้านการเกษตร ซึ่งมีเป้าหมาย 705 ราย

           โดยงานนี้เป็นผลจากการได้เริ่มนำร่องโครงการในวิทยาลัยเกษตรฯ 8 แห่ง จนได้รูปแบบที่เหมาะสมคือการเรียนการสอนแบบเป็นโครงการที่นักเรียนต้องลงมือปฏิบัติจริงแทนการเรียนในชั้นเรียนอย่างที่เคยเป็นมา รวมทั้งตั้งเป้าหมายด้วยว่าต้องสามารถคิดวางแผนการผลิตได้เอง เช่นควรจะปลูกพืชอะไรหรือเลี้ยงสัตว์อะไร มีการคาดคะเนต้นทุนและกำไรก่อนเริ่มลงมือทำ นั่นก็หมายความว่าต้องมีการหาข้อมูลก่อนตัดสินใจ ผลจากการเรียนแบบนี้ปรากฎว่าได้ผลดี ทำให้มีการขยายผลต่อไปเป็น 17 แห่ง และกำลังจะทำครอบคลุมทั้งประเทศในทุกวิทยาลัยเกษตรฯ ภายใต้สังกัด สอศ.

           นอกจากการจัดหลักสูตรในวิทยาลัยเกษตรฯ เพื่อรองรับการผลิตบุคลการด้านการเกษตรรุ่นใหม่ที่มีความรู้ความสามารถ และมีการจัดที่ดินที่เหมาะสมให้เป็นที่ทำกินโดย สปก. แล้ว ก็ยังมีกิจกรรมเพิ่มเติมเพื่อเสริมสร้างการและเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างเกษตรกรรุ่นใหม่ และใช้เป็นเวทีแสดงความสำเร็จของเกษตรกรรุ่นใหม่แต่ละพื้นที่ โดยมีการจัดชุมนุมเกษตรกรรุ่นใหม่ขึ้นถึง 4 ครั้งในรอบปีกว่า   มีเกษตรกรรุ่นใหม่เข้าร่วมถึง 1,800 คน

         เมื่อปี 2554  กิจกรรมสร้างเกษตรกรรุ่นใหม่ก็ยังดำเนินการอยู่อย่างต่อเนื่อง แต่มีผู้เข้ามาช่วยมากขึ้น อย่างเช่นเรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ที่ดินทำกินและสร้างรายได้อย่างยั่งยืน ก็จะมีหน่วยงานอื่นอย่างเช่น กรมการข้าว กรมพัฒนาที่ดิน กรมประมง ฯลฯ เข้ามาช่วย ซึ่งอีกไม่นานก็คงจะเห็นว่าโครงการนี้สามารถสร้างเกษตรกรรุ่นใหม่ที่มีความรู้ความสามารถมากขึ้น ในที่สุดแล้ว

          ถึงแม้แต่ละคนจะครอบครองพื้นที่ไม่มากนัก แต่ก็จะสามารถสร้างรายได้เพียงพอที่จะเลี้ยงตัวเองได้อย่างไม่อายใคร โดยต้องมีการใช้ความรู้ และความสามารถในการตัดสินใจบนข้อมูลที่ต้องหามาประกอบ

          วันนี้ เราก็จะมีเกษตรกรรุ่นใหม่เข้ามาทดแทนเกษตรกรรุ่นเดิมที่กำลังลดจำนวนลงด้วยเหตุสูงอายุ และการเกษตรของไทยเราก็น่าจะก้าวหน้าไปได้อีกขั้นหนึ่งครับ