“ฝิ่นต้น”มหัสจรรย์ในต้นเดียว

  •  
  •  
  •  
  •  

โดย.. นายสวีสอง

          ในยุคที่คนเข้าถึงสวัสดิการทางสาธารณะสุขมากขึ้น นึกว่าจะไม่มีคนปลูก”ฝั่นต้น”กันแล้ว แต่เมื่อก่อน แถวบ้าน “ฝิ่นต้น” ปลูกใกล้โอ่งน้ำล้างเท้าหน้าบ้าน ปรากกว่ากลับบ้านไปวันก่อน ที่บ้านยังปลูก ภาคใต้เรียกว่าฝิ่นบ้าน ทางภาคเหนือเรียกว่า มะหุ่งแดง เห็นที่กรุงเทพฯเรียกว่า  มะละกอฝรั่ง  เป็นต้น

         เมื่อก่อนที่นิยมปลูก”ฝิ่นต้น” ผู้ใหญ่บอกว่า เป็นต้นไม้หัสจรรย์คือต้นเดียวกันเป็นทั้งไม้ประดับ เพราะดอกสวย -เป็นยา และมีพิษ คือเปลือกต้น มีรสฝาด มีสรรพแก้ท้องเสีย แก้ปวดเบ่ง แก้ปวด แก้อาการลงแดง และยาแก้อาเจียน

        ราก ต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้โรคลำไส้ ,ดื่มช่วยย่อยอาหาร ส่วนใบมีรสเมา ใช้ต้มกินเป็นยาถ่าย บใช้เป็นยาฆ่าหิด กำจัดพยาธิผิวหนัง ใช้สระผมแก้เหา (ขณะที่เมล็ด รสอร่อยแต่มีพิษแรง  ถ้ากินเกิน 2 เมล็ดจะเกิดอาการ ปวดหัว คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย กล้ามเนื้อชักกระตุก หายใจเร็ว การเต้นของหัวใจผิดปกติ ความดันต่ำ อันตรายมาก  แต่ถ้าช้บีบเอาน้ำมัน ใช้ทั้งภายในและภายนอกเป็นยาทำให้แท้ง

                                                       ภาพนี้จาก: medthai.com

        ข้อมูลจาก  mhoya.9nha.com ระบุว่า สมุนไพรฝิ่นต้นจัดอยู่ในพิกัดตรีเกสรมาศ (ตำรับยาที่ประกอบไปด้วย เปลือกฝิ่นต้น เกสรบัวหลวง และลูกมะตูมอ่อน มีสรรพคุณเป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงธาตุ คุมธาตุ แก้ท้องร่วง) และพิกัดตรีเกสรเพศ (ตำรับยาที่ประกอบไปด้วย เปลือกฝิ่นต้น เกสรบัวหลวงขาว และเกสรบัวหลวงแดง มีสรรพคุณเป็นยาคุมธาตุ แก้ไข้เพื่อปถวีธาตุกำเริบ ทำให้ตัวเย็น แก้อาการคลื่นเหียนอาเจียน

          “ฝิ่นต้น” เป็นไม้พุ่ม มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Jatropha multifida L. จัดอยู่ในวงศ์ยางพารา” EUPHORBIACEAE” ลำต้นสูง 1-3 เมตร ลำต้นตรงสีเทา คล้ายต้นมะละกอแต่เล็กกว่า เปลือกลำต้นเรียบเป็นสีเทา มีกระและจุดเล็ก ๆ มียางสีขาว รากมีลักษณะเป็นหัว

           ใบ เป็นใบเดี่ยวขึ้นเวียนสลับตามต้น ก้านใบยาว 10-20 ซม.รูปทรงเว้าลึกเป็นแฉกๆ ราว 9-11 แฉกปลายแฉกแหลม  กว้าง 15 – 20 ซม. ยาว 18 – 25 ซม.

           ดอก เป็นช่อคล้ายร่มออกที่ปลายบอด สีแดงกระจุก มีดอกย่อยขนาดเล็ก

          ผล ทรงกลม ผลออนออกเหลี่ยมนูน บอกถึงพู มี 3 พู ผิวเรียบ มี แต่ละพลูมี1เมล็ด

          ไม้ชนิดนี้การขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ปลูกได้ทุกสภาพดิน