ผลิตเมล็ดพันธุ์ เกษตรกรทำได้ด้วยตนเอง

  •  
  •  
  •  
  •  

 
ว่าที่ ร.ท.อลงกต ถนอมสุข ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร และนางวรรณมณี พงษ์ไพบูลย์ นายศักดิ์ชัย พงษ์ไพบูลย์ นักวิชาการเกษตรปฏิบัติการ พร้อมด้วยทีมงานคณะตรวจแปลงศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเกษตรกรที่ปลูกข้าวเพื่อผลิตเป็นเมล็ดพันธุ์ดี

เพื่อรณรงค์การตรวจตัดพันธุ์ปนในแปลงขยายพันธุ์ข้าวฤดูฝน ปี 2560 ณ บ้านศรีวงค์ทอง ซึ่งทำการเพาะปลูกข้าวพันธุ์ กข 6 มีเกษตรกรเข้าร่วม 22 ราย พื้นที่ 204 ไร่ และบ้านตาลเลียน เกษตรกรปลูกข้าวพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 มีเกษตรกรเข้าร่วม 82 ราย พื้นที่ 537 ไร่ ซึ่งทั้งสองหมู่บ้านนี้อยู่ในพื้นที่อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร

ทั้งนี้เนื่องจากปริมาณและคุณภาพของเมล็ดพันธุ์จะดีมากน้อยเพียงใด จะขึ้นกับการปฏิบัติดูแลรักษา ประกอบกับสภาพแวดล้อมที่ได้รับขณะที่เมล็ดพันธุ์เจริญเติบโตอยู่ในแปลงขยายพันธุ์ โดยเมล็ดพันธุ์ที่ได้จากแปลงขยายพันธุ์ซึ่งมีคุณภาพต่ำ จะไม่สามารถปรับปรุงให้เมล็ดพันธุ์ดังกล่าวกลับมามีคุณภาพที่ดีได้

นอกจากนี้ ผลผลิตเมล็ดพันธุ์จากแปลงขยายพันธุ์ซึ่งมีคุณภาพสูง เมื่อนำมาทำการปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ที่มีการจัดการที่ไม่ถูกต้อง ก็ย่อมมีผลทำให้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพดีจากแปลงขยายพันธุ์กลายเป็นเมล็ดพันธุ์คุณภาพต่ำลงได้

และในการจัดทำแปลงขยายพันธุ์เพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ให้ได้คุณภาพดี จะต้องการกำหนดเป้าหมายการผลิตเมล็ดพันธุ์ในแต่ละชนิดแต่ละพืชพันธุ์ จัดทำขึ้นโดยอาศัยข้อมูลพื้นฐานหลายด้าน ได้แก่ การตลาด สภาพพื้นที่ในการจัดทำแปลงขยายพันธุ์ ชนิดของพืชพันธุ์ที่ดำเนินการผลิต การกำหนดช่วงเวลาการปลูกและเก็บเกี่ยวให้เหมาะสมกับความต้องการของลูกค้า และสภาพภูมิอากาศเพื่อให้เมล็ดพันธุ์ที่ผลิตได้มีคุณภาพดี

ส่วนพื้นที่ที่ใช้ปลูกต้อง มีความอุดมสมบูรณ์อยู่ในเขตชลประทานหรือมีน้ำเพียงพอ เป็นพื้นที่ติดต่อกันเป็นแปลงใหญ่ มีการคมนาคมสะดวกไม่เป็นพื้นที่ระบาดของโรคและแมลงศัตรู หรือในฤดูที่ผ่านมาปลูกพืชชนิดเดียวกันแต่ต่างพันธุ์กับพืชที่ผลิต เพื่อป้องกันการปะปนพันธุ์

สำหรับเกษตรกรที่จะปลูกข้าวเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์จะต้องมีความพร้อม ความชำนาญ และประสบการณ์ในการปลูกข้าวเพื่อการผลิตเมล็ดพันธุ์ สามารถเรียนรู้และยอมรับวิทยาการผลิตเมล็ดพันธุ์ใหม่ ๆ มีความซื่อตรงและให้ความร่วมมือในการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และแนวทางการจัดทำแปลงขยายพันธุ์ให้มีคุณภาพดีตรงตามมาตรฐาน

และหลังจากการเก็บเกี่ยวเกษตรกรที่จะผลิตเมล็ดพันธุ์ทั้งเพื่อจำหน่ายและไว้ใช้ปลูกในฤดูเพาะปลูกถัดไปจะต้องเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์อย่างถูกวิธีเพื่อคงคุณภาพเมล็ดพันธุ์ให้ดีที่สุด เช่น สถานที่เก็บรักษาควรกว้างขวาง ขนย้ายได้สะดวก สามารถป้องกันแดดและฝนได้ดี

ควรบรรจุในภาชนะที่เอื้อต่อความชื้นของเมล็ดพันธุ์ที่ผ่านการลดความชื้นมาอยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อการเก็บรักษา และบรรจุในกระสอบตามปริมาณที่เหมาะสม จัดเรียงกระสอบเมล็ดพันธุ์บนแคร่สูงจากพื้น 10-15 เซนติเมตร ไม่ควรวางชิดผนัง หรือเก็บรวมไว้กับปุ๋ยหรือสารเคมี มีพื้นที่ทางเดินที่สามารถเข้าสุ่มตัวอย่างได้สะดวก พร้อมติดเครื่องหมายบ่งชี้ในแต่ละกระสอบหรือแต่ละกองอย่างชัดเจนเพื่อป้องกันการปะปนพันธุ์และทำความสะอาดสถานที่เก็บเพื่อป้องกันการเข้าทำลายของแมลงศัตรูพืช

ซึ่งหากเกษตรกรดำเนินการตามนี้ก็จะได้เมล็ดพันธุ์ข้าวทั้งเพื่อจำหน่ายและปลูกในฤดูการเพาะปลูกต่อไปโดยไม่ต้องใช้เงินเพื่อการหาซื้อเมล็ดพันธุ์ดีมาทำการเพาะปลูก อันจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการลงทุน ได้มาก แถมผลผลิตที่ได้ก็มีคุณภาพและเต็มที่อีกด้วย.

ที่มา: เดลินิวส์ออนไลน์