ผลิตเชื้อราไตรโคเดอร์ม่า ควบคุมโรคไหม้

  •  
  •  
  •  
  •  

 

      เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2560 ที่ผ่านมานายธีรวิทย์ ทองวรณ์ พร้อมด้วยนางสาวฉันทนา พรมจันทร์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ สำนักงานเกษตรจังหวัดอำนาจเจริญ ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (นาแปลงใหญ่) ณ บ้านหนองเดิ่น ตำบลรัตนวารี อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ

โดยได้ทบทวนการผลิตเชื้อราไตรโคเดอร์ม่าให้กับเกษตรกรในพื้นที่เพื่อใช้ควบคุมโรคไหม้ในนาข้าว ในแปลงปลูกโครงการสำรวจติดตามสถานการณ์แปลงพยากรณ์
การนี้เจ้าหน้าที่ได้ถ่ายทอดวิธีการนำหัวเชื้อราไตรโคเดอร์ม่ามาผลิตขยาย พร้อมแนะนำเชื้อราไตรโคเดอร์ม่าชนิดสด มาขยาย เพราะการใช้งานจะประสบผลสำเร็จได้นั้น ส่วนหนึ่งก็ขึ้นอยู่กับคุณภาพของหัวเชื้อด้วย

สำหรับหัวเชื้อราไตรโคเดอร์ม่าที่ดีนั้นควรมีลักษณะและคุณสมบัติตรงตามพันธุกรรมดั้งเดิม คือไม่กลายพันธุ์ มีความบริสุทธิ์ ไม่มีจุลินทรีย์ใด ๆ ปนเปื้อน มีคุณภาพ และประสิทธิภาพควบคุมโรคพืชสูง คือได้ผ่านการวิจัยจากส่วนงานที่เกี่ยวข้องมาแล้ว ที่สำคัญควรเป็นเชื้อที่ผลิตโดยองค์กรส่วนงานภาครัฐ

ในการผลิตขยายเริ่มจากการใส่ปลายข้าว 3 ส่วนในหม้อหุงข้าวไฟฟ้า เติมน้ำสะอาด 2 ส่วน แล้วกดสวิตช์ และสังเกตว่าถ้าข้าวนิ่มเกินไป ให้ใช้ข้าว 2 ส่วน หรือข้าว 600 กรัมใส่น้ำ 0.5 ลิตร จะได้ข้าวสุก ประมาณ 1 กิโลกรัม ใช้ทัพพีซุยข้าวในหม้อที่สุกให้ทั่ว จากนั้นตักข้าวสุกในขณะที่ข้าวยังร้อนอยู่ใส่ถุงพลาสติก ขนาด 8 x 12 นิ้ว ปริมาณ 250 กรัมต่อถุง ซึ่งข้าว 1 กิโลกรัมจะใส่ได้ประมาณ 4 ถุง รีดอากาศออกจากถุง แล้วพับปากถุงลงด้านล่าง ปล่อยทิ้งไว้ให้ข้าวอุ่นจนเกือบเย็น

การใส่หัวเชื้อลงไปควรเหยาะหัวเชื้อใส่ลงบนข้าวในถุงหัวเชื้อ 1 ขวด ที่ประมาณ 20 กรัม ใส่ได้ประมาณ 16 ถุง ควรใส่เชื้อในบริเวณที่ลมสงบ รัดยางตรงปลายปากถุงให้แน่นขยำหรือบีบข้าวในถุงเบา ๆ เพื่อให้ถุงเชื้อกระจายอย่างทั่วถึง สังเกตที่ผลเชื้อสีดำกระจายในเนื้อข้าว ทำการรวบถุงให้มีลมพองตรงบริเวณปากถุงที่รัดไว้ แล้วใช้เข็มสะอาดแทงตรงรอบ ๆ บริเวณปากถุงที่รัดยางไว้ โดยแทง 15-20 ครั้งต่อถุงจากนั้นนำไปบ่ม

การบ่มเชื้อทำโดยกดข้าวในถุงให้แผ่กระจายทั่วถุงในลักษณะให้แบนราบมากที่สุด วางถุงข้าวในบริเวณที่ได้รับแสงสว่างจากธรรมชาติหรือหลอดไฟที่ใช้ในบ้าน ข้อควรระวังในขั้นตอนนี้คือ มด แมลง หรือสัตว์ที่อาจจะมารบกวนได้ เมื่อบ่มครบ 2 วัน ขยำข้าวในถุงเบา ๆ ให้ข้าวเกิดการคลุกเคล้าอีกครั้ง เพื่อช่วยให้เส้นใยกระจายตัว กดข้าวให้แผ่แบนราบเช่นเดิม แล้วดึงกลางถุงให้โป่งขึ้นเมื่อครบกำหนด 6-7 วันของการบ่มเชื้อ

เมื่อถึงขั้นตอนนี้โดยปกติจะเห็นสปอร์สีเขียวเข้มของเชื้อราไตรโคเดอร์ม่าขึ้นปกคลุมปลายข้าวในถุงอย่างหนาแน่น จนอาจมองไม่เห็นสีขาวของเมล็ดข้าว แต่ถ้าเกิดความผิดพลาด เช่นขยำเชื้อไม่กระจายทั่วทั้งถุง หรือเจาะรูให้อากาศเข้าถุงน้อยไป อาจพบว่าข้าวบริเวณก้นถุงยังคงเป็นสีขาว ให้แก้ไขโดยการใช้เข็มเจาะรูตรงปลายปากถุงเพิ่ม แล้วบ่มเชื้อต่ออีก 2-3 วัน

เชื้อที่เจริญทั่วถุงดีแล้ว ให้นำไปใช้ทันที สำหรับกรณีที่ไม่สามารถใช้เชื้อได้ทันที ให้นำถุงเชื้อรวมใส่ถุงพลาสติก แล้วนำไปเก็บไว้ในตู้เย็นช่องธรรมดา ที่ความเย็นประมาณ 8-10 องศาเซลเซียส ก็จะสามารถเก็บเชื้อไว้ได้เป็นเวลา 15 วัน

 

ที่มาข้อมูล: เดลินิวส์ออนไลน์